EaIAaidgau$ d<aa~oyaaMcaI dha AvatrNao

EaIsaa[-naaqa:"iSarDIcao saa[-baabaa' yaa naaMvaanao AaoLKlao jaaNaaro EaIsaa[-naaqa ho dhavao gau$ ,Aqaa-t d%ta~oyaaMcao AvatrNa.%yaaMcaa janmaidvasa kQaIca saapDlaa naahIM pNa tao sana 1838 to 1842 yaaM kaLaMtIla Aaho Asao maanalao jaato.sana 1870 cyaa saumaarasa to maharaYT/atIla nagar ijalhatIla iSarDI yaa lahanaMSaa gaavaI p`gaT Jaalao to ek tojasvaI AaiNa AlaaOikk tpsvaI mhNauna.puZoM ekda tosvat:ca gauZ SabdaMt mhNaalao 'maaJaa janma ksaa haoNaar ,maI AivanaaSaI Aist%va Aaho ,maga maI janmalaao mhNajao kaya "

rajaa janak:ho Aaidgau$ d%ta~oyaMacao AvatrNa Aaho.rajaa janak ha rajaa inamaIcyaa vaMSavaLImaQaIla rajaa )svaraoma yaacaa pu~.yaa GaraNyaatIla sava-ca rajao ivavdana va gauNasaMpnna haoto.vaisaYTmaunaIMnaI rcalaolyaa 'yaaoga vaiSaYT' ga`MqaamaQyao janakrajaalaa isaQd pu$YaaMnaI gaayalaolyaa BajanaaMmaQaUna saaxaa%kar imaLalyaacaa ]llaoK Aaho.tI Bajanao 'isaQdgaIta' yaa naavaanao AaoLKlaI jaatat.%yaamaQyao saaMsaairk ijavanaamaQaIla saamaanya vyavharamaQaIla faolapNaa va %yaatUna baahor pDNyaaba_la ]pdoSa kolaa Aaho.%yaaca baraobar ica%tinaraoQa saaQaUna ivadohI Avasqaa imaLNyaaba_la maaga-dSa-nahI kolao Aaho.janakrajaa ivadohI haota.ivadohI vya>Icao ica%t sadOva Aa%myaakDo Asato.tao sava- krt AsalyaasaarKa idsat Asalaa trI tao kahIca krt nasatao.

saa^k`oiTsa:ho Aaidgau$ d%ta~oyaMacao AvatrNa Aaho.p`acaIna samaRQd ga`Ik saama`ajyaatIla AqaonsamaQao [.sa.pUva- 469 maQao janmalaolyaa saa^k`oiTsacao naaMva AajahI ek Asaamaanya t%va& AaiNa ivacaarvaMt mhNaUna Aadranao sanmaanapuva-k Gaotlao jaato.saa^k`oTIsalaa Asa%ya  ,Ap`amaaiNakpNaa va ZaoMgaIpNaa yaaMcyaaba_la caID haotI.

laaAaosto:ho Aaidgau$ d%ta~oyaMacao AvatrNa Aaho. laaAaosto yaaMcyaa jaIvanakalaaba_la AiQakRt maahItI ]plabQa naahI.%yaaMcaa janma iK`.pU.604 cao saumaarasa caIna maQyao Jaalaa Asao maanalao jaato.AsaohI mhTlao jaato kI, eka idvya taHyaacyaa Sai>maQauna %yaaMcaa gaBa- p`vaoSa Jaalaa AaiNa %yaaMcyaa AlaaOkIk Sai>mauLo ,sa%tr vaYa- to p`gaT Jaalao naahIt.jaIvanaacyaa ]tr%yaa kaLat %yaaMnaI Aaplao t%va&ana ilaKIt kolao ya t%va&anaalaca 'taAao tI caIMga' mhNatat.yaa t%va&anaap`maaNao saRYT/Icyaa sava- GaTnaaMcyaa maagao ek inarakar ,sava-vyaapI ,AivanaaSaI ,icarMtna sa%ta Aaho va %yaalaaca %yaaMnaI 'taAao' Asao naava idlao

maaoJaosa:ho Aaidgau$ d%ta~oyaMacao AvatrNa Aaho.[.sa.pUva- 13.14 vyaa SatkatIla hoba`U jamaatItIla maaoJaosa ha ek p`oYaItva gau$.%yaanao [ijaPt laaoMkacyaa gaulaamaigarImaQaUna Aaplyaa baaMQavaaMnaa mau> krNyaacao kaya- kolao.isanaa[- yaa DaoMgarmaaQyaavar %yaanoa Aaplaa pMqa sqaapna kolaa.%yaanao kolaolyaa ]pdoSaaMcaa p`Baava AjaUnahI paSca%ya doMSaamaQaIla Qaaima-k maanaisaktaovar ,inatIt%vaaMvar AaiNa samaaijak jaIvanaSaOlaIvar idsaUna yaotao.%yaanaoca dha Aa&a jaarI kolyaa.hoba`U baayabalamaQyao maaoJaosa ba_la va %yaacyaa ]pdoSaaMba_la paca p`krNao Aahot Asao saaMgaNyaat yaoto kI idvaSaI DaoMgaravarIla ekaMt va inaja-na pzaravar tao Aksmaat AdRSya Jaalaa.

maaohma_ pOgaMbar:ho Aaidgau$ d%ta~oyaMacao AvatrNa Aaho.maaohma_saahobaaMcaa janma [.sa.570 maQao AmaInaa AaiNa Abdullaa yaa maata ip%yaacyaa paoTI Jaalaa.eko idvaSaI eka DaogaMramaQaIla gauhomaQyao ,puNa- ekataMt ivacaarat Asalaolyaa maaohma_saahobaaMnaa [k`a [k`a mhNjaoca vaaca vaaca Asao idvya QvanaI kanaavar Aalao.pNa %yaaMnaa vaacata yao[-naa ,%yaaca vaoLI ga^iba`elacao %yaaMnaa dSa-na Jaalao AaiNa %yaaMcaI samaaQaI laagalaI.ga^iba`ela %yaaca Avasqaot %yaaMnaa svagaI-ya p`vaasaalaa Gao}na inaGaalao jao$salaomalaa %yaaMnaa iK`st.Aba`ahma.maaoJaosa yaaMcao pRqvaIvarIla AvatrNa sva$patIla dSa-na va BaoT JaalaI.hyaa sava- GaTnaa [.sa.620 to 623 yaa kaLaMt GaDUna Aalyaa.[.sa.632 maQaoM maaohma_saahobaaMnaI ma@kocaI SaovaTcaI yaa~a kolaI va %yaaca vaYaI- %yaaMcao dohvaasana Jaalao.maaohma_saahobaaMcaI kahI vacanao puZIlap`maaNao Aaho.samaaor zovalaolao Anna qaMD Jaalao kI saovana kra mhNajaoca caOtnya lahrI Va .p`aqa-naocyaa saurvaatIlaa inarva SaaMtI Asato mhNajaoca inaiva-caarIta.p`aqa-naa krtaMnaa DavaI ]javaIkDo baGaU naka mhNajaoca vat-maanaat rha.tumacao puna$%qaana haoto tovhaM tumacyaa hatavaar ek baIja yaoto to dusaHyaalaa Va mhNajaoca Aa%masaaxaa%kar imaLalyaanatMr dusaHyaManaahI jaagaRt kra.AMitma inaNa-yaacyaa idvaSaI %yaaMcyaa taoMDavar p+I baaMQalaI jaa[-la AaiNa %yaaMcao hat baaolatIla AaiNa %yaaMcao paaya %yaaMcyaa sava- kmaa-caI saaxa dotIla.kaMhIhI krNyaaAaQaI xaNaBar SaaMt rha %yaa xaNaaMt tumhalaa prmaa%myaacaa saMdoSa imaLola mhNajaoca caOtnya lahrI baGaa.

Aba`ahma:EaIAba`ahma ho sadgauNa .saai%vakta.maanavata AaiNa puNa- samap-Na yaacao mauit-maMt ]dahrNa haoto.QauLIcyaa rs%yaava$na eKada p`vaasaI jaatanaa idsataca to %yaaMcyaa tMbautUna Qaavat jaat AaiNa %yaacao svaagat krIt.%yaacaI manaQarNaI k$na to %yaalaa Aaplyaa tMbaUt AaNat AaiNa %yaalaa mhNat, 'sar ha qaaoDasaa ba`oD Gyaa" %yaaMcyaa BaoTImauLo %yaaMcyaa tbauMcao jaNaukahI vaOBava vaaZlao Aaho.ASaa p`karcaI vaagaNaUk Aba`ahma p`vaaSaalaa dot Asat.ASaap`karo %yaacaI saZL majaI- saMpadna k$na tao p`vaasaI mhNajao svagaa-tUna ]trlaolao r%naca Aaho Asao samajaUna %yaacaa pahUNacaar krIt.

JarqauYT/:]plabQa saMdBaa-va$na AMdaja k$na imaLNaaHyaa maahItIp`maaNao JarqauYT/aMcyaa janma p`acaIna [raNa maQyao AJabaojana yaa gaavaI dugQaaovaa paOrYpa yaa maataip%yaaMcyaa isptmaa vaMSaamaQyoa [.sa.10 vyaa Satkat Jaalaa.JaaoraYT/Iya Qama- ga`qaMamaQyao %yaacyaaMba_la janmavaoLocyaa cama%karaMba_la va %yaaMnaa Jaalaolyaa idvya dSa-naaMcyaa Anaok kqaa Aahot.Asao saaMgaItlao jaato kI saat svaga-sqaa dova dSa-naaMmaQaUna %yaaMnaa dOvaI ]pdoSa pa``Pt Jaalaa.sabaaTna naavaacyaa pva-tavar "AhUr maJada" yaa dOvatocao %yaanaaM dSa-na Jaalao va prmaoSvar mhNaUna naava $Z Jaalao vayaacyaa 77 vyaa vaYaI- %yaaMcao dohvaasana Jaalao.

knfUiSayasa:laaAaostocaa samakalaIna Asaklaolyaa knfUiSayasa caa janma caIna maQaIla 'SaaMTUga" rajyaat [.sa.pUva- pacavyaa Satkat Jaalaa.to tIna vaYaa-cao Asatanaa %yaaMcyaa vaDIlaaMcao inaQana Jaaloa va %yaacyaa Aa[-nao %yaaMcoa saMgaaopna va iSaxaNa kolao.vayaacyaa ivasaavyaa vaYaI 'laU'rajyaat drbaarI mahsaUla Ka%yaat %yaaMcaI naaokrI sau$ JaalaI.AajaubaajaUcyaa AvyavasqaIt karBaaracaa  AByaasa va ivacaar k$na drbaarI kamaat sauQaarNaa AaNaNyaat %yaaMnaa yaSa imaLalao.knfUiSayasa eKadyaa saamaanya maaNasaasaarKo jaIvana jagalao.maaNasaaba_la %yaaMcao ]pjat p`oma haoto va AaplyaaBaaovatI maaNasaaMcaa garaDa pDlaolaa %yaaMnaa AavaDt Asao.sava- maaaNasaaMvar p`oma krNao ha %yaacaa sqaayaIBaava haota.knfUiSayasa vyaavaharIk jaIvana Qamaa-var jaast ]pdoSa krIt va maanava mhNaUna gauNyaagaaoivaMdanao rahNyaacaa ]pdoSa dot Asat.

gau$ naanak:gau$ naanakaMcaa janma pMcaabamaQaIla tLvaMDI yaa gaavaamaQyao 1469 maQyao Jaalaa.'kalaUmaohta' ho%yaaMcyaa vaDIlaaMcoa naava va 'tRPta' ho %yaacyaaM Aa[-cao naava.janmat:ca %yaa GaraNyaatIla 'hrdyaala 'hyaa puraohItanao naanakaMcaI kuDMila pahUna BaivaYya vat-valao kI ha maulagaa maaoza hao}na ek mahana saMt pu$Ya banaona va %yaacaI iktI- durvar psarola .lahanapNaapasaUna %yaaMcaa svaBaava ]dar haota.lahanapNaapasaUna naanakaMnaa baala gaaopala jamavaUna dovaacaI Bajanao gaaNyaacaI savaya haotI va %yaatca to rmamaaNa vhayacao.ek mauslaIma jahagaIrdar ekda hI Bajanao eokUna [tka pBaaivat Jaalaa kI ha maulagaa kahI saaQaa sauQaa naahI Asao mhNaalaa. 52 vaYaI- Ba`maMtI saMpvaUna %yaaMnaI gaRhsqaI Qama- paLNyaacao zrvalao.%yaaca saumaarasa Aaplyaa eka iSaYyaalaa 'gau$ Aaogad' Asao naava do}na Aaplaa vaarsa mhNaUna jaahIr kolao sana 1539 maQyao gaaZ Qyaana magna Avasqaot tuJao kaya- puNa- Jaalao Aaho.Asaa saMdoSa imaLalyaavar gau$naaMnakaMnaI doh zovalaa.